Boyutsal Hammaddeler, Varyantlar ve Hurda Parçalar

Hammadde Yönetimi 12 görüntülenme 11.10.2026

Levha, profil, sac ve kumaş gibi ölçülü hammaddeleri alan veya uzunluk üzerinden takip edin; kesimden kalan parçaları hurda varyant olarak kaydedin.


Bazı hammaddeler adetle alınır ama parça parça kullanılır: 2100 × 2800 mm bir MDF levhadan kapaklar, 6 metrelik bir çelik profilden ayaklar, bir alüminyum sactan braketler kesilir. Bu hammaddeleri Boyutsal tipte açarsanız FabLab alanı ve uzunluğu hesaplar, reçetede tüketimi m² veya metre üzerinden fiyatlar ve isterseniz kesimden kalan parçaları bilgi amaçlı olarak ayrıca izler.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Boyut Tipi'ni (1D, 2D, 3D) seçmek ve boyutları girmek
  • Alan ve hacmin nasıl hesaplandığı
  • Parça/Fire Takibi'ni ne zaman açmanız gerektiği
  • Varyant listesi: Standart, Hurda ve Özel Kesim parçalar
  • Hurda Parça Ekle ile kesim artığını kaydetmek
  • Reçetede alan, parça ve uzunluk bazlı tüketim

Başlamadan önce

  • Kayıt açmak için Sahip veya Personel rolü gerekir.
  • Hammadde kartının temel alanlarını bilin: Hammadde Kartı Oluşturma.

Boyutsal hammadde oluşturun

  1. Hammaddeler → Hammadde Listesi → Yeni Hammadde yoluna gidin.
  2. Malzeme Tipi olarak Boyutsal seçin. Formda Boyut Özellikleri kartı açılır.
  3. Boyut Tipi seçin (tabloya bakın).
  4. Boyut Değerleri alanlarına ölçüleri girin ve sağdaki listeden birimi (mm, cm, m) seçin.
  5. Hesaplanan satırında alanı (ve 3D için hacmi) kontrol edin.
  6. Kesim artıklarını ayrıca (bilgi amaçlı) izlemek istiyorsanız Parça/Fire Takibi anahtarını açın.
  7. Stok Birimi olarak genellikle Adet (levha, boy, plaka sayısı) seçin, adet fiyatını girin ve kaydedin.
Boyut Özellikleri kartı: Boyut Tipi 3D, En 2100, Boy 2800, Kalınlık 18 mm, Hesaplanan satırında alan 5,8800 m² ve hacim 0,105840 m³, Parça/Fire Takibi açık
1 Boyut Tipi, 2 Boyut Değerleri ve birim, 3 Hesaplanan alan ve hacim, 4 Parça/Fire Takibi.
Boyut TipiGirilen ölçülerHesaplananÖrnekler
1D - UzunlukUzunlukBirim başına uzunluk (m)Çelik profil, alüminyum lama, boru, kablo, ahşap lata
2D - En × BoyEn, BoyAlan (m²)Kumaş topu, deri, folyo, levha (kalınlığı maliyeti etkilemiyorsa)
3D - En × Boy × KalınlıkEn, Boy, KalınlıkAlan (m²) ve hacim (m³)MDF, kontrplak, metal sac, cam, köpük blok

Hesap ölçüleri metreye çevirerek yapılır: 2,1 m × 2,8 m = 5,88 m²; kalınlıkla 5,88 × 0,018 = 0,10584 m³.

Detay sayfasını okuyun

Boyutsal bir hammaddenin detayında Genel sekmesine Boyut tipi, Boyutlar, Alan ve Varyant takibi satırları eklenir. Soldaki özet kartında mevcut ve minimum stokun altında karşılık gelen toplam alan (m²) ya da uzunluk (m) da yazar.

Boyutsal hammadde detayı MDF Levha 18mm: özet kartında Boyutsal rozeti, Mevcut stok 42 adet (246,96 m²), Depolara göre Ana Depo 29,4 adet ve Üretim Deposu 12,6 adet, Minimum stok 10 adet (58,80 m²); Genel sekmesinde Boyut tipi 2D - En × Boy, Boyutlar 2.100 × 2.800 × 18 mm, Alan 5,8800 m², Varyant takibi Aktif; başlıkta Stok İşlemi, Varyantlar ve Düzenle düğmeleri
42 levha × 5,88 m² = 246,96 m² toplam alan. Varyant takibi açık olduğu için sayfa başlığında, Stok İşlemi ile Düzenle düğmeleri arasında ayrıca Varyantlar düğmesi bulunur.
Boyutsal hammaddelerde stok girişi ve çıkışı yine Stok İşlemi düğmesinden adetle (levha, boy) yapılır; özet kartında ve hareketlerde karşılık gelen alan veya uzunluk da gösterilir. Stok girişi için bkz. Hammadde Stok Girişi, Çıkışı ve Fiyat Güncelleme.

Varyantlar ve hurda parçalar

Parça/Fire Takibi açık bir hammaddenin detay sayfasında başlığın yanında Varyantlar düğmesi çıkar. Varyant, aynı hammaddenin belirli ölçüdeki bir parçasıdır.

Varyantlar bilgi amaçlıdır: kesim ve parça takibi içindir; hammaddenin ana stoğuna, üretim tüketimine ve maliyet hesabına yansımaz. Batch ve iş emri tüketimi ile maliyet her zaman hammaddenin ana stoğu üzerinden yürür; sistem hiçbir akışta kendiliğinden varyant seçmez veya varyant stoğundan düşmez. Aynı not hammadde detayında ve varyant ekranlarında da görünür.
Varyant tipiAnlamıÖrnek
StandartTam boyut, fabrikadan geldiği ölçüMDF-STD-2100x2800
HurdaKesimden kalan, tekrar kullanılabilir parçaMDF-REM-1500x800
Özel KesimBelirli bir iş için özel ölçüde kesilmiş parçaMDF-CUS-1000x500
  1. Hammadde detayında Varyantlar düğmesine tıklayın.
  2. Üstteki kartlarda Toplam Varyant, Toplam Stok, Toplam Alan ve Hurda Parça sayısını görün.
  3. Varyant Listesi'nde her parçanın kodunu, tipini, boyutlarını, adedini, toplam alanını ve Konum'unu (raf kodu) izleyin.
MDF Levha 18mm varyantları: özet kartlar, Hızlı İşlemler (Standart Varyant Ekle, Hurda Parça Ekle) ve Hurda, Özel Kesim, Standart tipli varyant listesi
Hızlı İşlemler kartında Standart Varyant Ekle ve Hurda Parça Ekle; listede tip rozetleri Hurda (turuncu), Özel Kesim (mavi), Standart (yeşil).

Hurda parça ekleyin

  1. Varyantlar sayfasında Hurda Parça Ekle düğmesine tıklayın.
  2. Açılan pencerede kalan parçanın En ve Boy ölçülerini girin. 3D hammaddede Kalınlık levhanın kalınlığıyla dolu gelir.
  3. Aynı ölçüde birden fazla parça varsa Adet'i değiştirin. Parçanın durduğu Depo'yu seçin (varsayılan depo seçili gelir) ve Hurda Ekle'ye tıklayın.

Kayıt sayfa yenilenmeden yapılır: liste ve üstteki kartlar yerinde güncellenir. Eksik ya da hatalı ölçüde pencere kapanmaz; hata ilgili alanın altında yazar ve girdiğiniz değerler korunur.

Hurda Parça Ekle penceresi: En 1200 mm, Boy 650 mm, Kalınlık 18 mm, Adet 1 ve Hurda Ekle düğmesi
1200 × 650 mm bir kesim artığı kaydediliyor.

Hurda parçanın birim maliyeti, levhanın son alış fiyatından alan oranıyla hesaplanır. Bu değer yalnızca parçanın yaklaşık değerini görmeniz içindir; reçete ve üretim maliyetine katılmaz:

485 ₺ × (1,2 m × 0,65 m) ÷ 5,88 m² = 485 × 0,78 ÷ 5,88 ≈ 64,34 ₺

Standart Varyant Ekle ise yanındaki kutuya yazdığınız adet kadar tam boyutlu parça kaydı açar ve son alış fiyatını birim maliyet olarak alır. Özel Kesim bir parçayı ya da konumu, depoyu ayrıca belirtmek istediğiniz bir varyantı sayfanın sağ üstündeki Yeni varyant düğmesiyle açın: form sayfadan ayrılmadan sağda bir panelde açılır, Varyant tipi'ni, boyutları ve başlangıç stoğunu girersiniz; alan ve hacim siz yazarken hesaplanır. Kaydet ve yeni ile art arda birden çok parça girebilirsiniz. Listede satırdaki kalem simgesi aynı paneli kayıtlı bilgilerle açar; konum kodunu, depoyu, minimum stoğu ya da Aktif / Hasarsız durumunu buradan değiştirirsiniz.

Varyant detayında stok işlemleri

Varyant stoğunu iki yerden değiştirebilirsiniz: listede satırdaki çift ok simgesi ya da varyant detayında başlıktaki Stok İşlemi menüsü. İkisi de aynı Varyant stoğu penceresini açar. Pencerenin üstündeki Giriş, Çıkış ve Düzeltme düğmeleriyle işlemi seçin; mevcut ve kullanılabilir adet pencerede yazar. Kayıt sayfa yenilenmeden yapılır, hata olursa pencere açık kalır. Detay sayfasında ayrıca Mevcut stok, Rezerve, Kullanılabilir ve Birim maliyet görünür.

Varyant detayı MDF-STD-2100x2800: Mevcut Stok 34 adet, Birim Maliyet 485 TRY; Stok Girişi, Stok Çıkışı ve Stok Düzeltme kartları
Stok Girişi (miktar ve birim fiyat), Stok Çıkışı (en fazla kullanılabilir stok kadar) ve Stok Düzeltme (yeni stok ve düzeltme nedeni).
  • Giriş: gelen parça adedini ve birim fiyatını girip Stok ekle.
  • Çıkış: kullanılan parça adedini girip Stok çıkar. En fazla kullanılabilir adet kadar çıkış yapılır; kullanılabilir stok yoksa bu seçenek pasiftir.
  • Düzeltme: sayımdaki gerçek adedi Yeni stok'a, nedeni Düzeltme nedeni'ne yazıp Düzelt.
Varyant stoğu, hammaddenin ana stoğundan ayrı tutulur ve üretim (Batch) tamamlandığında kendiliğinden düşülmez. Örnekte MDF'nin ana stoğu 42 adet, varyantların toplamı 54 parçadır. Varyantları raf ve parça takibi için kullanın; maliyet ve üretim tüketimi ana stok üzerinden yürür. Stoğu olan bir varyant silinemez; önce stoğunu sıfırlayın.

Reçetede boyutsal tüketim

Reçeteye boyutsal bir hammadde eklediğinizde kalemin altında tüketim tipi seçilir:

Tüketim tipiNe girersiniz?Örnek
Miktar BazlıStok biriminde miktar (adet)0,5 levha
Alan Bazlı (m²)Kullanılan alan0,32 m² kontrplak
Parça BazlıKesilecek parçanın ölçüsü ve adedi4 adet 400 × 600 mm kapak
Uzunluk Bazlı (m)Parça boyu ve adedi (1D hammaddeler)2 parça × 0,60 m profil

Fiyat, adet fiyatının alana veya uzunluğa bölünmesiyle bulunur. Örneğin 3 metrelik, 210 ₺'lik bir profil için metre fiyatı 210 ÷ 3 = 70 ₺ olur. Fire oranı ve hesap ayrıntıları: Fire Oranı, Tüketim Tipleri ve Net Tüketim.

İpuçları ve sık hatalar

Kumaş, deri ve folyo gibi topla gelen malzemelerde de boyutsal tip işe yarar: top eni ve boyunu 2D olarak girin, reçetede kalıp parçalarını alan bazlı tüketin. Talaşlı imalatta çubuk ve boru gibi malzemeler için 1D seçin.
Boyut birimini yanlış seçmek (mm yerine cm) alanı 100 kat değiştirir. Kaydetmeden önce Hesaplanan satırındaki alanın gerçek levhayla uyuştuğunu kontrol edin: 2100 × 2800 mm bir levha 5,88 m²'dir.

İlgili yazılar