Batch (üretim partisi), aynı reçeteyle aynı gün yapılan tek bir üretim turudur: 5 duvar rafı, 120 kavanoz krem, 40 kg ekmek hamuru ya da 200 adet torna parçası. Batch kaydı açtığınızda FabLab reçeteden gereken hammaddeyi hesaplar ve stoğun yetip yetmediğini gösterir. Stok, batch'i tamamladığınızda hareket eder.
Bu yazıda öğrenecekleriniz
- Batch ile iş emri arasındaki fark ve hangisini ne zaman kullanacağınız
- Batch listesini filtreleme ve durumları okuma
- Yeni batch açma: ürün, reçete, depo, tarih ve miktar
- Malzeme Gereksinimleri tablosunu ve stok uyarısını okuma
- Batch etiketi yazdırma, düzenleme ve silme kuralları
Başlamadan önce
- Üretilecek ürünün en az bir reçetesi olmalı. Reçetesi olmayan ürün, ürün listesinde — reçete yok ekiyle görünür. Böyle bir ürünü seçerseniz reçete alanının altında uyarı ve Reçete oluştur bağlantısı çıkar: reçete formu ürün seçili olarak yeni sekmede açılır. Reçeteyi kaydedip batch sekmesine döndüğünüzde reçete listesi kendiliğinden yenilenir ve yeni reçete seçilir; batch formuna girdikleriniz kaybolmaz. Bkz. Reçete (BOM) Oluşturma.
- Reçetedeki hammaddelerin stokta olması gerekmez; ancak batch'i tamamlarken stok yetmezse işlem durdurulur.
- Rol: Sahip ve Personel batch açıp tamamlayabilir; yalnızca Sahip silebilir. Görüntüleyici yalnızca listeyi ve detayı görür.
Batch ekranı tüm planlarda vardır. Formdaki İş Emri (Opsiyonel) alanı yalnızca iş emri modülü açık planlarda (Pro ve Enterprise) görünür.
Batch mi, iş emri mi?
İkisi birbirinin yerine geçmez; iş emri planı, batch ise gerçekleşen üretimi tutar.
| Batch (üretim partisi) | İş Emri | |
|---|---|---|
| Soru | Bugün ne ürettik, ne harcadık? | Ne üreteceğiz, ne zamana, kim sorumlu? |
| Hammadde | Tamamlanınca stoktan düşer | Onaylanınca depoda ayrılır (rezerv) |
| Ürün stoğu | Tek başınaysa tamamlanınca artar | İş emri tamamlanınca artar |
| Örnek | Fırında sabah yapılan 60 ekmeklik tur | Bir otel siparişi için hafta boyunca 600 ekmek |
Küçük ve tek seferlik üretimlerde doğrudan batch açmanız yeterlidir. Teslim tarihi, sorumlu ve hammadde rezervi gerekiyorsa önce iş emri açın, partileri ona bağlayın. Bkz. İş Emri Yönetimi: Genel Bakış.
Batch listesini okuma
- Üretim Yönetimi → Üretim menüsüne gidin. Menüdeki sayı, Beklemede durumundaki batch sayısıdır.
- Listeyi Ürün, Durum, Tarih Başlangıç / Tarih Bitiş (üretim tarihi) ve Arama (batch no veya ürün adı) ile daraltıp Filtrele'ye tıklayın.
- Durum sütununu okuyun (1): Beklemede batch henüz stoğu etkilemedi; Tamamlandı batch stoğu güncelledi; İptal Edildi batch stoğa dokunmaz.
- Düzenleme kalemi (2) yalnızca Beklemede satırlarda görünür. Tıklayınca düzenleme paneli sağda açılır; liste ve filtreleriniz yerinde kalır.
Batch numarası otomatik verilir: BATCH- + tarih + sıra (ör. BATCH-20260916-004). Etiketlerde ve stok hareketlerinin açıklamasında bu numarayı görürsünüz.
Yeni batch oluşturma
- Listede sağ üstteki Yeni Batch düğmesine tıklayın.
- İş emrine bağlı üretim yapıyorsanız İş Emri (Opsiyonel) listesinden seçin (1). Listede yalnızca Planlandı ve Üretimde durumundaki iş emirleri çıkar; seçince ürün ve reçete kendiliğinden dolar.
- Ürün kutusuna tıklayıp ürün adının, stok kodunun ya da barkodunun bir kısmını yazın; liste siz yazdıkça aranır ve Reçeteli / Reçetesiz olarak iki grupta gelir. Ürünü seçince Reçete listesi (2) o ürünün reçeteleriyle dolar ve varsayılan reçete ("- Varsayılan" ekiyle) otomatik seçilir. Reçetesi olmayan bir ürün seçerseniz alanın altında Reçete oluştur bağlantısı çıkar; reçeteyi yeni sekmede kaydedip bu sekmeye döndüğünüzde liste kendiliğinden yenilenir.
- Üretilen Ürünün Deposu'nu (3) seçin. Bu, bitmiş ürünün gireceği depodur; varsayılan depo önceden seçili gelir.
- Üretim Tarihi'ni kontrol edin (bugün gelir) ve Üretim Miktarı'nı (4) yazın. Birim reçetenin çıktı biriminden gelir, değiştirilemez.
- Gerekirse Notlar alanına vardiya, makine ya da lot bilgisini yazın.
Reçete 25 çıktı için yazıldıysa (ör. "25'li anahtarlık" ya da "1 tepsi = 24 poğaça"), reçete seçildiğinde Üretim Miktarı 25 gelir. Farklı miktar yazabilirsiniz; ihtiyaç oranlanarak hesaplanır.
İş emrinden batch açma
İş emri detayındaki Batch Oluştur (ya da Yeni Parti Oluştur) düğmesi batch formunu sağda bir panelde açar; iş emri sayfasından ayrılmazsınız. Ürün, reçete ve iş emri sabittir ve panelin üstünde özetlenir; siz yalnızca Üretilen Ürünün Deposu, Üretim Tarihi, Üretim Miktarı ve Notlar'ı girersiniz. Üretim Miktarı iş emrinde kalan miktarla (planlanan − tamamlanan) dolar.
- Malzeme gereksinimi ve stok durumu bölümü katlı gelir; açınca hammadde kaynak depolarını seçebilirsiniz. Stok yetmiyorsa bölüm kendiliğinden açılır ve eksikler listelenir. Stok girişini batch'i tamamlarken tamamlama penceresinden yapabilirsiniz.
- Batch Oluştur'a tıklayınca panel kapanır, Bağlı Partiler listesi sayfa yenilenmeden güncellenir ve bildirimdeki Batch'i aç bağlantısıyla yeni batch'e geçebilirsiniz. Gün içinde birden fazla parti açacaksanız düğmeye yeniden tıklamanız yeterlidir.
- Düğmeyi orta tıkla ya da yeni sekmede açarsanız aşağıdaki tam sayfa form iş emri seçili olarak açılır.
Malzeme Gereksinimleri tablosunu okuma
Reçete ve miktar seçilince formun altında Malzeme Gereksinimleri tablosu açılır. Her hammadde için şunları görürsünüz:
- Gerekli Miktar: reçetedeki miktar × (Üretim Miktarı ÷ reçete çıktı miktarı), fire oranı dahil. Parça bazlı kalemlerde parça sayısı ve ölçüsü de yazılır.
- Depo: hammaddenin çekileceği depo. Her satır için ayrı depo seçebilirsiniz; varsayılan depo seçili gelir. Bu seçim, üstteki ürün deposundan bağımsızdır.
- Mevcut Stok: seçilen depodaki eldeki miktar. Levha ve profil gibi boyutlu hammaddelerde adet ile birlikte m² ya da m karşılığı da gösterilir.
- Durum: Yeterli ya da Yetersiz. Yetersiz satırın yanındaki + Stok girişi, satırda seçili depoyla stok girişi penceresini açar (hammadde ya da ürün güncelleme yetkisi olan rollerde); kayıttan sonra stok kontrolü kendiliğinden yenilenir.
Reçetede yarı mamül varsa tablonun altında Yarı Mamül Gereksinimleri bölümü açılır; yarı mamülün gerekli miktarı ve ürün stoğu aynı şekilde gösterilir.
Örnek: 5 duvar rafı
| Hammadde | Reçetede (1 raf) | 5 raf için | Ana Depo'da |
|---|---|---|---|
| Profil Boru 20x20x1.5 (6 m boy) | 2 parça × 600 mm, %5 fire | 2 × 0,6 m × 5 × 1,05 = 6,30 m (1,05 boy) | 38,50 boy |
| Vida 4x40 (100'lü paket) | 0,08 paket | 0,40 paket | 23,80 paket |
| Su Bazlı Vernik | 0,162 litre (fire dahil) | 0,81 litre | 33,50 litre |
Aynı mantık her sektörde geçerlidir: bir kozmetik üreticisi 120 kavanozluk krem için yağ fazını litre, ambalajı adet olarak görür; bir tekstil atölyesi 40 masa örtüsü için kumaşı metre olarak görür.
Bu kontrol yalnızca bilgilendirir; Yetersiz satır olsa da batch kaydedilir. Stok yetmezse engel, batch'i tamamlarken çıkar. Ayrıca tablo depodaki eldeki miktara bakar; başka iş emirlerine ayrılmış stoğu düşmez. Ayrılmış stok için Malzeme Planı ve Stok Rezervi yazısına bakın.
Kaydetme ve sonrası
- Sağ üstteki ya da formun altındaki Batch Oluştur düğmesine tıklayın.
- Batch Beklemede durumunda açılır ve detay sayfasına gidersiniz. Bu aşamada stok değişmez; reçeteden hesaplanan planlanan tüketimler kaydedilir.
- Üretim bitince detay sayfasının başlığındaki Tamamla düğmesiyle tamamlama penceresini açıp gerçek tüketimi girin. Bkz. Adım Adım Üretim: Batch'i Tamamlama.
Batch etiketi yazdırma
- Batch detayında sağ üstteki yazıcı simgesine (Etiket Yazdır) tıklayın. Etiket yeni sekmede açılır.
- Etiketi Yazdır / PDF düğmesiyle yazdırın ya da PDF olarak kaydedin.
Etiketi kasaya, palete ya da ürün partisine yapıştırın. QR kodu okutan yetkili kullanıcı doğrudan batch detayına ulaşır; gıda ve kozmetikte lot izlenebilirliği için kullanışlıdır.
Düzenleme ve silme
- Düzenle yalnızca Beklemede batch'te vardır. Listeden ya da detay sayfasından açıldığında form sağdaki panelde gelir; kaydedince liste (ya da detay sayfası) güncellenir. Değiştirilebilen alanlar: Depo, Üretim Tarihi, Üretim Miktarı, Notlar. Üretim Miktarı değişirse planlanan hammadde ve yarı mamül tüketimleri yeni miktara göre yeniden hesaplanır; seçtiğiniz kaynak depolar korunur. Panel bunu miktar alanının altında hatırlatır. Ürün ve reçete değiştirilemez; yanlış reçeteyle açtıysanız batch'i silip yenisini açın.
- Silme (çöp kutusu) yalnızca Sahip'e açıktır. Beklemede batch silinince stok etkilenmez. Tamamlandı batch silinirse batch'in yaptığı stok hareketleri tersine çevrilir: düşülen hammadde aynı depoya ve aynı birimde (levha, boy, adet) iade edilir, tüketilen yarı mamül geri eklenir, eklenen ürün stoğu düşülür. Onay penceresi bunu "Stoklar iade edilecektir" diye belirtir.
- İş emrine bağlı ve tamamlanmış batch silinemez; iş emrindeki tüketim, tamamlanan miktar ve işçilik kayıtları geri alınamadığı için işlem reddedilir.
- Vazgeçtiğiniz Beklemede batch'i başlıktaki İptal Et düğmesiyle İptal Edildi durumuna alabilirsiniz. Bekleyen batch'te stok hareketi olmadığı için iptal stoğu etkilemez; batch kayıtta kalır ve listede İptal Edildi süzgeciyle bulunur. İş emrine bağlı iptal edilmiş batch, iş emrinin tamamlanmasını engellemez.
İpuçları ve sık hatalar
Gün içinde aynı ürünü iki vardiyada üretiyorsanız her vardiya için ayrı batch açın. Fire ve sapma vardiya bazında görünür, sorunun kaynağını bulmak kolaylaşır.
- Reçete listesi boş: ürünün reçetesi yok ya da ürün pasif. Ürün listesinde yalnızca aktif ürünler çıkar. Reçetesiz ürünlerde reçete alanının altındaki Reçete oluştur bağlantısını kullanın.
- Tamamlanmış batch düzenlenemez: tamamlanan batch'in düzenleme paneli açılmaz ve bunu söyleyen bir uyarı çıkar. Yanlış girdiyseniz yalnızca Sahip batch'i silip yeniden açabilir.
- Hammadde yanlış depodan düşüyor: Malzeme Gereksinimleri tablosundaki satır deposunu kontrol edin; üstteki Üretilen Ürünün Deposu yalnızca bitmiş ürünün gideceği depodur.