İşçilik Türleri ve Reçeteye İşçilik Ekleme

İşçilik maliyeti, bir partiyi üretmek için harcanan emeğin bedelidir. FabLab'da önce işçilik türlerini (Marangoz, Hamurkâr, CNC Operatörü, Dolum Elemanı, Dikişçi…) ücretleriyle tanımlarsınız, sonra her reçeteye bu türlerden kaç dakika gerektiğini yazarsınız.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

İşçilik türü oluşturmak (Saatlik / Günlük)
Günlük ücretin saatlik ücrete nasıl çevrildiğini
Reçeteye işçilik satırı eklemek ve maliyeti hesaplamak
Bir işçilik türünün hangi reçetelerde kullanıldığını görmek
Ücret değiştiğinde fiyatları güncellemek

Başlamadan önce

İşçilik türü oluşturma ve düzenleme Sahip ve Personel rollerine, silme yalnızca Sahip'e açıktır.
Ücreti, işverene toplam maliyetiyle (brüt ücret, SGK işveren payı ve yan haklar dahil) hesaplayın; yalnızca net maaşı yazarsanız maliyet düşük çıkar.

İşçilik listesini açma

Sol menüde Maliyet Yönetimi başlığı altındaki İşçilik'e tıklayın.
Listeyi Tür, Durum ve Arama ile daraltabilirsiniz.

İşçilik Listesi: Marangoz 185 TL saatlik, Vernikçi / Boyacı 150 TL, Montaj Elemanı 130 TL, Paketleme Elemanı 95 TL, Usta Başı günlük 2.400 TL ve 300 TL/saat — 1: Tür (Saatlik / Günlük). 2: Girdiğiniz ücret. 3: Hesaplarda kullanılan saatlik ücret.

Liste varsayılan olarak yalnızca aktif işçilik türlerini gösterir (Durum: Aktif). Pasife aldığınız türleri görmek için Durum'da Pasif'i, hepsini görmek için Tümü'nü seçin.

Yeni işçilik türü ekleme

Yeni İşçilik Türü Ekle'ye tıklayın. Form, listeden ayrılmadan sağda açılan panelde gelir.
İşçilik adı'nı yazın.
Ücret türü'nde Saatlik veya Günlük düğmesini seçin.
Ücret'i TL olarak girin. Yanındaki TRY etiketi sabittir; başka para birimi seçilemez.
İsterseniz Açıklama yazın, Aktif anahtarını açık bırakıp Kaydet'e tıklayın. Birden fazla tür girecekseniz Kaydet ve yeni ekle panel kapanmadan boş forma döner.

Kayıttan sonra panel kapanır, liste yenilenir ve sağ üstte kısa bir onay bildirimi görünür. Satırdaki kalem simgesi aynı paneli düzenleme için açar; detay sayfasındaki Düzenle de öyle. Bağlantıyı yeni sekmede açarsanız (orta tık) form tam sayfa olarak gelir.

Yeni İşçilik Türü Ekle formu: İşçilik Adı Usta Başı, Tür Günlük, Ücret 2400 TRY; altında günlük ücretin 8 saatlik çalışma için olduğunu belirten yardım metni — 1: Ücret türü. Yardım metni günlük ücretin 8 saatlik iş günü için olduğunu hatırlatır. 2: Ücret (TL).

Panelden aynı adla ikinci bir işçilik türü eklemeye çalışırsanız FabLab "Bu adla kayıt var" diye sorar: mevcut kaydı açabilir, yine de yeni ekleyebilir ya da vazgeçebilirsiniz.

Günlük ücret saate nasıl çevrilir?

FabLab günlük ücreti 8 saate böler: Saatlik ücret = Günlük ücret ÷ 8. Örnekte 2.400 TL günlük ücret 300 TL/saat olarak kullanılır. Vardiyanız 8 saatten farklıysa (örneğin 9 saat) ücreti kendiniz saate çevirip Saatlik türünde girin: 2.400 ÷ 9 = 266,67 TL/saat.

İşçilik ücretleri yalnızca Türk lirası (TRY) olarak girilir; döviz yalnızca alış fiyatlarında seçilebilir (Döviz Kurları ve Dövizli Alış). Dövizle ödediğiniz bir ücreti TL karşılığıyla girin.

Reçeteye işçilik ekleme

Reçeteyi açıp Düzenle'ye tıklayın.
İşçilik bölümünde İşçilik Ekle'ye tıklayın.
İşçilik Türü'nü seçin (listede arama yapabilirsiniz); Saatlik Ücret kendiliğinden gelir.
Süre (dakika) alanına bir parti için gereken süreyi dakika olarak yazın.
Gerekirse başka işçilik türleri ekleyin ve Değişiklikleri Kaydet'e tıklayın.

Aradığınız işçilik türü listede yoksa reçeteden ayrılmayın: listenin altındaki Yeni işçilik türü ekle'ye tıklayın. Aradığınız ad panele hazır gelir; ücreti girip Kaydet ve seç'e tıkladığınızda yeni tür satırda seçilir ve saatlik ücreti hesaplanır. Reçeteye girdiğiniz diğer satırlar olduğu gibi kalır. Bu seçenek işçilik türü ekleme yetkisi olan rollerde görünür.

Duvar rafı reçetesinin İşçilik tablosu: Marangoz 45 dakika 138,75 TL, Vernikçi / Boyacı 25 dakika 62,50 TL, Paketleme Elemanı 10 dakika 15,83 TL; İşçilik Toplamı 217,08 TL — 1: Süre (dakika). 2: Saatlik Ücret. 3: Toplam Maliyet.

Formül: İşçilik maliyeti = Saatlik ücret × Süre (dakika) ÷ 60

İşçilik	Saatlik ücret	Süre	Hesap	Maliyet
Marangoz	185 TL	45 dk	185 × 45 ÷ 60	138,75 TL
Vernikçi / Boyacı	150 TL	25 dk	150 × 25 ÷ 60	62,50 TL
Paketleme Elemanı	95 TL	10 dk	95 × 10 ÷ 60	15,83 TL
Duvar rafı işçiliği (1 adet)				217,08 TL

Süre her zaman reçetenin bir partisi içindir. Bir fırında 40 ekmeklik hamurun yoğurma ve şekillendirmesi 60 dakika sürüyorsa reçeteye 60 yazarsınız; ekmek başına işçilik, toplam maliyetin çıktı miktarına (40) bölünmesiyle kendiliğinden bulunur.

Sektör	İşçilik türü	Reçeteye yazılan süre
Fırın / gıda	Hamurkâr	40 ekmeklik hamur için 60 dk
Talaşlı imalat	CNC Operatörü	50 flanşlık parti için ayar 45 dk + işleme 250 dk = 295 dk
Kozmetik	Dolum Elemanı	500 tüplük dolum için 120 dk
Tekstil	Dikişçi	20 örtülük parti için 180 dk

Reçetedeki işçilik süresi yalnızca işçilik maliyetini değil, Zaman Bazlı genel gider payını da belirler. Süreyi abartmak veya eksik yazmak iki kalemi birden bozar (bkz. Genel Giderler ve Dağıtım).

İşçilik türünün kullanıldığı reçeteleri görme

İşçilik listesinde satırdaki göz simgesine tıklayın.
Sağdaki Kullanım Bilgileri kartında Kullanıldığı Reçeteler sayısını ve ilk beş reçeteyi süreleriyle görürsünüz; kalanlar "+6 reçete daha..." gibi özetlenir.

Marangoz işçilik türü detayı: Saatlik, 185 TL; Kullanım Bilgileri kartında Kullanıldığı Reçeteler 11 ve reçete adları dakikalarıyla — Bir ücret değişikliğinin hangi ürünleri etkileyeceğini bu kartta görürsünüz.

Ücret değiştiğinde

İşçilik türünü açıp Düzenle'ye tıklayın, açılan panelde yeni ücreti girip kaydedin.
Reçete detaylarındaki maliyetler hemen yeni ücretle hesaplanır.
Kayıtlı satış fiyatları ise değişmez: Fiyatlandırma listesinde etkilenen ürünlerde Maliyet değişti uyarısı çıkar. Fiyatları önizleyerek güncellemek için Maliyet Değişince Fiyatı Yeniden Hesaplama yazısını izleyin.

İşçilik türünü kaldırma

Bir reçetede kullanılan işçilik türü silinemez ("Bu işçilik türü reçetelerde kullanıldığı için silinemez." uyarısı çıkar). Kullanımdan kaldırmak için düzenleme panelinde Aktif anahtarını kapatıp kaydedin. Pasif türler yeni reçete satırlarında seçilemez; mevcut reçetelerdeki satırlar hesaplanmaya devam eder.

İpuçları ve sık hatalar

Saat yerine dakika: Süre alanı dakikadır. 1,5 saatlik bir iş için 1,5 değil 90 yazın; aksi halde işçilik 60 kat düşük çıkar.

Aynı kişinin farklı işleri farklı ücretle değerlendirilmeyecekse tek tür yeterlidir. Ücretleri belirgin farklı roller (usta, yardımcı eleman, paketleme) için ayrı tür açmak maliyet dağılımını daha anlamlı yapar.

Makine başında bekleme gerektirmeyen süreleri (fırında pişme, kürlenme, boya kuruması) işçiliğe yazmayın; bunlar makine ve enerji maliyetidir ve genel giderle karşılanır.